Kredyt frankowy CHF często prowadzi do pytania: ugoda z bankiem czy pozew w 2026 roku? Nie ma jednej odpowiedzi właściwej dla każdej umowy i każdego kredytobiorcy. Ugoda może szybciej uporządkować saldo i zakończyć spór, ale jej skutki zależą od kwoty umorzenia, nowego oprocentowania, podatku, kosztów i zakresu zrzeczenia. Pozew pozwala sądowi zbadać umowę, lecz wiąże się z czasem, kosztami i ryzykiem. Porównywać trzeba konkretną ofertę z konkretnym wariantem procesowym.
Najważniejsze informacje przed decyzją
- Nie należy oceniać ugody wyłącznie przez kwotę umorzenia. Znaczenie ma także saldo po ugodzie, przyszłe raty, oprocentowanie, koszty i zrzeczenia.
- Pozew nie gwarantuje stwierdzenia nieważności umowy ani określonej korzyści. Sąd bada treść dokumentów, status konsumenta i okoliczności zawarcia.
- Całkowita spłata kredytu nie naprawia sama przez się postanowień umowy, ale roszczenia i terminy nadal wymagają indywidualnej analizy.
- Roszczenie konsumenta i roszczenie banku są odrębne. Trzeba uwzględnić rozliczenie kapitału, potrącenie, odsetki i aktualne orzecznictwo.
- Ustawa ogłoszona jako Dz.U. 2026 poz. 985 obowiązuje od 7 sierpnia 2026 r. i zmienia część reguł postępowań dotyczących określonych umów CHF.
- Podatkowe skutki ugody zależą od ustawowych warunków i charakteru każdej kwoty. Nie każda ugoda jest automatycznie neutralna podatkowo.
Najpierw wybierz swoją sytuację
Osoba z aktywnym kredytem i aktualną ofertą ugody potrzebuje innej analizy niż osoba, która spłaciła umowę dziesięć lat temu. Jeszcze inna jest sytuacja pozwanego przez bank, uczestnika toczącej się sprawy lub współkredytobiorcy po rozwodzie albo śmierci drugiej strony.
| Sytuacja | Pierwsze pytania | Dokument kluczowy na początku |
|---|---|---|
| Kredyt nadal jest spłacany, brak oferty ugody | Jaki jest typ umowy, aktualne saldo, status konsumenta i treść mechanizmu walutowego | Umowa, regulamin, aneksy i aktualne zaświadczenie banku |
| Bank przedstawił ugodę | Jak zmieni się saldo, waluta, oprocentowanie, rata, podatek i zakres zrzeczeń | Pełny projekt ugody z załącznikami i symulacją |
| Kredyt został całkowicie spłacony | Kiedy nastąpiły wpłaty, kiedy zakwestionowano postanowienia i jakie roszczenie ma być dochodzone | Historia spłat, potwierdzenie zamknięcia i wcześniejsza korespondencja |
| Sprawa jest w sądzie | Na jakim jest etapie, jakie żądania zgłoszono, czy bank dochodzi kapitału i co obejmuje propozycja ugody | Pozew, odpowiedź, pisma banku i ostatnie zarządzenia sądu |
| Bank albo syndyk wystąpił z żądaniem | Jaka jest podstawa, kwota, data wymagalności, zarzut przedawnienia i możliwość potrącenia | Wezwanie lub pozew wraz z załącznikami i dowodem doręczenia |
Jeżeli pismo sądowe zawiera termin na odpowiedź, nie należy czekać na ogólną analizę internetową. Trzeba zabezpieczyć datę doręczenia i całe pismo. Formularz kontaktowy może służyć do krótkiego opisu, ale pełne dokumenty finansowe powinny być przekazywane dopiero uzgodnionym kanałem.
Umowa indeksowana i denominowana nie są tym samym
W umowie indeksowanej kwota kredytu jest zwykle wyrażona w złotych, a saldo lub raty są przeliczane według mechanizmu powiązanego z walutą. W umowie denominowanej kwota bywa określona w walucie, natomiast wypłata i spłata następowały w złotych według reguł umownych. Nazwa na pierwszej stronie nie zastępuje lektury całego mechanizmu wypłaty, ustalania salda i spłaty.
Sąd ocenia konkretne postanowienia, sposób przedstawienia ryzyka, możliwość indywidualnego uzgodnienia oraz skutki usunięcia niedozwolonego warunku. Powszechny zwrot „unieważnienie kredytu” jest skrótem. Prawna analiza dotyczy bezskuteczności niedozwolonych postanowień i pytania, czy umowa może dalej obowiązywać bez nich.
Nie każda umowa powiązana z CHF ma identyczną treść. Znaczenie mogą mieć bank, wzorzec, rok, aneksy, sposób wykonywania, cel finansowania i status konsumenta. Wykorzystanie nieruchomości częściowo w działalności gospodarczej może wymagać pogłębionej oceny, a nie automatycznej odpowiedzi.
Jeżeli warunki kredytu zmieniał późniejszy aneks, trzeba analizować zarówno pierwotną umowę, jak i sam aneks. W wyroku C-246/25 TSUE wskazał, że skutków usunięcia nieuczciwego aneksu nie można oceniać automatycznie. Sąd krajowy powinien sprawdzić konsekwencje dla konsumenta, korzyści banku i skuteczność ochrony wynikającej z dyrektywy 93/13.
Kredyt frankowy: ugoda czy sąd? Cele i skutki obu dróg
| Kryterium | Ugoda | Postępowanie sądowe |
|---|---|---|
| Podstawa wyniku | Warunki uzgodnione przez strony | Ocena umowy i żądań przez sąd |
| Czas | Może zakończyć spór szybciej, jeżeli strony uzgodnią i wykonają warunki | Zależy od sądu, dowodów, instancji i zachowania stron |
| Pewność | Po podpisaniu znane są uzgodnione kwoty i zobowiązania, z zastrzeżeniem wykonania | Wyniku nie można zagwarantować przed prawomocnym zakończeniem |
| Saldo i raty | Wynikają z przeliczenia, umorzenia i nowego sposobu oprocentowania zapisanego w ugodzie | Zależą od żądań, rozstrzygnięcia, rozliczenia kapitału i ewentualnego wstrzymania świadczeń |
| Zrzeczenia | Często obejmują rezygnację z określonych obecnych lub przyszłych roszczeń | Zakres rozstrzygnięcia wynika z żądań, obrony i prawomocnego orzeczenia |
| Koszty | Mogą obejmować pełnomocnika, rozliczenie już poniesionych kosztów procesu i podatki | Obejmują opłatę, pełnomocnika, możliwe wydatki i ryzyko kosztów drugiej strony |
| Możliwość negocjacji | Warunki mogą podlegać negocjacji, ale bank nie musi zaakceptować zmian | Ugoda nadal może być rozważana w toku sprawy, zależnie od etapu i sytuacji stron |
Porównanie nie powinno zakładać, że proces zawsze daje większą korzyść albo że ugoda zawsze jest bezpieczniejsza. Dla jednej osoby kluczowa będzie maksymalizacja oczekiwanego rozliczenia. Dla innej ważniejsze mogą być szybka sprzedaż nieruchomości, płynność, zdrowie, ograniczenie ryzyka lub zakończenie wieloletniego sporu.
Jak przejść od dokumentów do decyzji w sześciu krokach
- Ustal rodzaj umowy i status konsumenta. Sama nazwa produktu nie pokazuje mechanizmu wypłaty, ustalania salda i spłaty. Trzeba też sprawdzić cel kredytu oraz ewentualny związek nieruchomości z działalnością gospodarczą.
- Zbierz dane na jeden dzień. Potrzebne są kapitał faktycznie wypłacony, wszystkie wpłaty w PLN i CHF, aktualne saldo banku, oferta ugody oraz koszty poniesione do tej pory.
- Odtwórz chronologię pism. Znaczenie mogą mieć treść i data doręczenia reklamacji, wezwania, pozwu, odpowiedzi banku, propozycji ugody oraz pozwu banku.
- Policz wykonanie ugody. Należy uwzględnić nie tylko umorzenie, lecz także saldo po ugodzie, przyszłe raty, oprocentowanie, podatek, koszty oraz sposób zamknięcia hipoteki.
- Policz realistyczny wariant procesu. Trzeba uwzględnić wzajemne rozliczenie kapitału i wpłat, odsetki, opłaty, wynagrodzenie pełnomocnika, czas, ryzyko i możliwość roszczenia banku.
- Porównaj wynik z własnym priorytetem. Decyzja może zależeć od oczekiwanej korzyści, ale także od czasu, pewności, płynności, możliwości sprzedaży nieruchomości i gotowości do prowadzenia sporu.
Jak czytać propozycję ugody pozycja po pozycji
- saldo banku przed zawarciem ugody i metoda jego obliczenia;
- kwota umorzenia oraz saldo pozostające po ugodzie;
- waluta zobowiązania i sposób przeliczenia historycznych wpłat;
- oprocentowanie po ugodzie, marża, wskaźnik i okres obowiązywania stopy stałej;
- zasady oprocentowania po zakończeniu okresu stałego;
- wysokość raty, okres spłaty i całkowita suma przyszłych płatności w założonym scenariuszu;
- świadczenia banku i kredytobiorcy oraz terminy ich wykonania;
- zakres zrzeczenia się roszczeń, cofnięcie pozwu i skutki dla innych współkredytobiorców;
- koszty postępowania i wynagrodzenie dotychczasowego pełnomocnika;
- podatek, dokumenty podatkowe i warunki zastosowania zaniechania poboru;
- termin wydania zgody na wykreślenie hipoteki i sposób zamknięcia rachunku;
- skutki niewykonania ugody, poufność oraz prawo właściwe dla dalszych sporów.
Ogólna informacja o „przejściu na złotówki” nie pokazuje całego kosztu. Trzeba porównać przyszłe przepływy, a nie tylko dzisiejsze saldo. Jeżeli ugoda przewiduje stopę opartą na wskaźniku referencyjnym, należy odczytać dokładnie wskazany wskaźnik, marżę i reguły zmiany. Reforma wskaźników i wdrażanie POLSTR nie dowodzą nieważności ugody ani nie pozwalają zakładać, że każda oferta używa tej samej stopy.
Szczególnej uwagi wymaga zrzeczenie się roszczeń. Z wyroku TSUE C-452/18 wynika, że zgoda konsumenta na rezygnację z istniejących roszczeń może być skuteczna tylko wtedy, gdy jest swobodna i świadoma, a konsument rozumie prawne oraz ekonomiczne konsekwencje. Z góry sformułowane zrzeczenie się ochrony przed przyszłymi skutkami nieuczciwych warunków nie wiąże konsumenta. Nie oznacza to jednak, że każde zrzeczenie w ugodzie jest bezskuteczne. Trzeba ocenić jego dokładną treść i okoliczności podpisania.
Przykład pokazuje, dlaczego samo umorzenie nie wystarcza
Załóżmy wyłącznie ilustracyjnie, że bank wskazuje saldo 320 000 zł i proponuje umorzenie 100 000 zł. Po ugodzie pozostaje 220 000 zł. Jeżeli suma przyszłych rat według załączonego harmonogramu wynosi 270 000 zł, a wykonanie ugody i zakończenie dotychczasowej sprawy powoduje dalsze koszty 5 000 zł, rzeczywisty przepływ po ugodzie nie sprowadza się do hasła „100 000 zł korzyści”. Trzeba zbadać 275 000 zł przyszłych płatności i kosztów, zakres zrzeczeń oraz skutki podatkowe.
Wariant sądowy również nie może być porównany samą sumą dotychczasowych rat. Wymaga ustalenia wypłaconego kapitału, świadczeń obu stron, odsetek, potrącenia, kosztów i czasu. Liczby w tym przykładzie są fikcyjne, nie są prognozą wyniku ani kalkulacją dla konkretnej umowy.
Jak wygląda postępowanie po zmianach od 7 sierpnia 2026 r.
Ustawa z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego została ogłoszona 23 lipca 2026 r. jako Dz.U. 2026 poz. 985 i obowiązuje od 7 sierpnia 2026 r. Obejmuje określone sprawy cywilne z udziałem konsumentów oraz przewiduje wyłączenia i przepisy przejściowe.
W sprawach objętych ustawą skutek powstaje z chwilą doręczenia pozwu bankowi występującemu jako pozwany albo z chwilą doręczenia pozwu wzajemnego bankowi występującemu jako powód. W obu przypadkach pismo musi być wniesione przez konsumenta. Od doręczenia obowiązek spełniania przez konsumenta świadczeń wynikających z umowy ulega wstrzymaniu z mocy prawa do prawomocnego zakończenia postępowania. Bank nie może w tym czasie wypowiedzieć umowy z powodu niewykonywania objętych wstrzymaniem świadczeń ani przekazywać wskazanej w ustawie negatywnej informacji kredytowej. Nowe reguły dotyczą także między innymi potrącenia, powództwa wzajemnego i wybranych czynności procesowych.
Nie należy z tego wyciągać wniosku, że samo przygotowanie pozwu, wysłanie reklamacji albo złożenie pisma w sądzie pozwala przestać płacić raty. Znaczenie ma doręczenie właściwego pisma bankowi w sprawie objętej zakresem ustawy oraz dokładne warunki i przepisy przejściowe. Przed zmianą sposobu płatności trzeba sprawdzić, czy warunki ustawowe zostały spełnione w konkretnym postępowaniu.
Jeżeli pozew konsumenta lub jego pozew wzajemny został doręczony bankowi przed 7 sierpnia 2026 r., ustawa przewiduje powstanie skutku wstrzymania w dniu wejścia jej w życie. To reguła przejściowa dla postępowań objętych ustawą, a nie ogólne uprawnienie dotyczące każdego sporu bankowego.
Rozliczenie nieważnej umowy nie oznacza podwójnego zysku
W aktualnym orzecznictwie przyjmuje się odrębność roszczenia konsumenta o zwrot spełnionych świadczeń oraz roszczenia banku o zwrot udostępnionego kapitału. Często określa się to teorią dwóch kondykcji. Nie oznacza ona, że jedna strona zatrzyma wszystkie świadczenia bez rozliczenia drugiej.
Znaczenie mogą mieć wezwania do zapłaty, wymagalność, potrącenie, zarzut zatrzymania oceniany w świetle aktualnego prawa, odsetki za opóźnienie i osobne postępowanie banku. Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN III CZP 25/22 porządkuje ważne elementy tych rozliczeń, ale nie zastępuje analizy żądań i chronologii konkretnej sprawy.
TSUE w wyroku C-396/24 z 19 czerwca 2025 r. wykluczył dochodzenie przez bank pełnego nominalnego kapitału bez uwzględnienia rat i innych spłat dokonanych przez konsumenta oraz rzeczywistego salda. Wyrok nie rozstrzyga każdego elementu polskiego modelu rozliczeń, ale wymaga, aby żądanie banku uwzględniało realne przepływy i skuteczną ochronę konsumenta.
W wyroku C-902/24 z 22 stycznia 2026 r. TSUE dopuścił możliwość podniesienia przez bank ewentualnego zarzutu potrącenia, mimo że bank w pierwszej kolejności twierdzi, iż umowa jest ważna. Warunkiem jest jednak między innymi to, aby roszczenia restytucyjnego banku nie uznawać za wymagalne przed sądowym stwierdzeniem nieważności oraz aby reguły kosztowe nie zniechęcały konsumenta do dochodzenia praw.
Wyrok C-903/24 z 11 czerwca 2026 r. ma znaczenie dla odsetek należnych konsumentowi. Początek opóźnienia banku może wiązać się z doręczeniem wezwania, które wskazuje konkretną kwotę żądania. Dlatego ważne są treść reklamacji lub wezwania, sposób obliczenia kwoty oraz dowód doręczenia. Sam ogólny sprzeciw wobec umowy nie zawsze odpowiada wymogom wezwania do zapłaty określonej sumy.
Aktywny kredyt i kredyt całkowicie spłacony
Umowa nadal wykonywana
Przy aktywnym kredycie ważne są bieżące saldo, wysokość rat, ryzyko stopy, sytuacja finansowa oraz możliwość zastosowania nowych przepisów procesowych. Trzeba policzyć wariant ugody i wariant procesu w tej samej dacie, z jasnym założeniem co do przyszłych płatności i kapitału.
Umowa całkowicie spłacona
Pełna spłata nie sprawia, że postanowienia stają się automatycznie zgodne z prawem. Może jednak zmienić rodzaj żądania, interes w ustaleniu, materiał dowodowy i sposób liczenia terminów. Nie wolno obiecywać, że pozew jest możliwy niezależnie od daty spłaty. Trzeba odtworzyć historię wpłat, wcześniejsze reklamacje, moment zakwestionowania związania postanowieniami oraz aktualne reguły przedawnienia.
Jeżeli kredyt był spłacony dawno temu, priorytetem jest zabezpieczenie dokumentów. Bank może potrzebować czasu na wydanie zaświadczeń, a niektóre materiały mogą być niepełne. Pełną listę zawiera osobny poradnik o dokumentach do analizy kredytu powiązanego z walutą.
Przedawnienie konsumenta i banku wymaga dwóch osi czasu
Data zawarcia umowy ani data ostatniej raty nie są samodzielnym przełącznikiem rozstrzygającym każdy termin. Dla roszczenia konsumenta znaczenie mają między innymi charakter żądania, wiedza o niedozwolonym charakterze postanowień oraz to, kiedy świadomie zakwestionowano związanie nimi. Dla roszczenia banku trzeba osobno ustalić moment rozpoczęcia biegu, wezwania i czynności procesowe.
W wyroku C-679/24 TSUE potwierdził, że termin roszczenia konsumenta nie może być liczony od zawarcia umowy, jeżeli konsument nie wiedział i rozsądnie nie mógł wiedzieć, że warunek był nieuczciwy. Takiej wiedzy nie można automatycznie wyprowadzać wyłącznie z publikacji wcześniejszego wyroku Sądu Najwyższego lub TSUE. Nadal trzeba badać okoliczności konkretnej osoby i jej działania wobec banku.
W połączonych sprawach C-261/25 i C-262/25 TSUE w wyroku z 2 lipca 2026 r. uznał, że prawo Unii nie wyklucza krajowej wykładni, według której bieg roszczenia banku zaczyna się, gdy konsument po raz pierwszy zakwestionował wobec banku związanie postanowieniami i umową. Wyrok nie ustanawia jednej uniwersalnej daty dla roszczenia konsumenta.
Trzy wyroki TSUE z 16 kwietnia 2026 r. dotyczą różnych problemów i nie powinny być łączone w jedno uproszczone hasło:
- C-901/24: odpowiednio poinformowane oświadczenie konsumenta może mieć znaczenie dla przerwania biegu przedawnienia roszczenia banku;
- C-752/24: bank może wystąpić z żądaniem zwrotu kapitału przed zakończeniem sprawy konsumenta, jeżeli krajowe reguły zachowują skuteczną ochronę jego praw;
- C-753/24: wyjątkowe nieuwzględnienie przedawnienia według reguł słuszności nie może sprawiać, że korzystanie z praw wynikających z dyrektywy 93/13 staje się nadmiernie utrudnione.
Nie jest więc prawidłowe stwierdzenie, że wszystkie roszczenia banków zostały tymi wyrokami zablokowane albo że każda sprawa ma ten sam początek biegu terminu.
Podatek przy ugodzie nie ma jednej odpowiedzi
Rozporządzenie dotyczące zaniechania poboru podatku od niektórych dochodów związanych z kredytem hipotecznym obejmuje w aktualnym brzmieniu dochody lub przychody uzyskane do 31 grudnia 2026 r., po spełnieniu warunków. Nie jest to automatyczne zwolnienie każdej kwoty w każdej ugodzie frankowej.
Trzeba sprawdzić między innymi cel i datę kredytu, jedną inwestycję mieszkaniową, wcześniejsze korzystanie z zaniechania, proporcję przy celu mieszanym, refinansowanie oraz sytuację każdego współkredytobiorcy. Zwrot własnych wpłat, umorzenie długu i dodatkowa wypłata mogą mieć różną kwalifikację. Przy wątpliwości potrzebna może być analiza podatkowa lub indywidualna interpretacja.
Koszty, czas i ryzyka procesu
Nie istnieje wiarygodny jeden czas sprawy frankowej. Zależy on od sądu, daty wpływu, etapu, liczby stron, materiału dowodowego, środków odwoławczych, postępowania banku i ewentualnej ugody. Podawanie średniej bez sądu, okresu, metodologii i informacji o prawomocności może wprowadzać w błąd.
W sprawie o roszczenie wynikające z czynności bankowej opłata od pozwu konsumenta lub osoby fizycznej prowadzącej gospodarstwo rodzinne wynosi 1 000 zł, jeżeli wartość przedmiotu sporu przekracza 20 000 zł. Wynika to z art. 13a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i nie oznacza, że cały proces kosztuje 1 000 zł.
Dalsze koszty mogą obejmować wynagrodzenie pełnomocnika, opłatę skarbową, wydatki dowodowe, apelację, czynności po wyroku i ryzyko zwrotu kosztów przeciwnikowi. Umowa z kancelarią powinna jasno opisywać zakres, opłaty stałe, ewentualną premię za wynik, koszty po zakończeniu oraz zasady rozwiązania współpracy. Wariant finansowy należy policzyć po uwzględnieniu kapitału i wszystkich kosztów, a nie na podstawie procentu „wygranych spraw”.
Co wynika z najnowszych źródeł, a czego nie rozstrzygają
| Źródło | Status i kwestia | Czego nie należy z niego wyprowadzać |
|---|---|---|
| SN III CZP 25/22, 25 kwietnia 2024 r. | Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej dotycząca między innymi skutków bezskuteczności postanowień i rozliczeń stron | Nie przesądza, że każda umowa jest nieważna |
| TSUE C-902/24, 22 stycznia 2026 r. | Wyrok dotyczący ewentualnego zarzutu potrącenia, wymagalności roszczenia banku i reguł kosztowych | Nie pozwala pomijać ochrony konsumenta ani uznawać roszczenia banku za wymagalne przed sądowym stwierdzeniem nieważności |
| TSUE C-901/24, C-752/24 i C-753/24, 16 kwietnia 2026 r. | Trzy wyroki o szczegółowych aspektach roszczeń banku i przedawnienia | Nie tworzą jednego zakazu wszystkich pozwów banków |
| TSUE C-396/24, 19 czerwca 2025 r. | Wyrok sprzeciwiający się żądaniu pełnego nominalnego kapitału bez uwzględnienia wpłat konsumenta | Nie znosi automatycznie odrębności roszczeń ani potrzeby rozliczenia kapitału |
| TSUE C-903/24, 11 czerwca 2026 r. | Wyrok dotyczący początku naliczania odsetek po wezwaniu banku do zapłaty konkretnej kwoty | Nie oznacza, że każda wcześniejsza reklamacja automatycznie uruchomiła odsetki od całego roszczenia |
| TSUE C-679/24, 19 marca 2026 r. | Wyrok dotyczący wiedzy konsumenta i początku biegu przedawnienia jego roszczenia | Nie pozwala automatycznie przypisać wiedzy tylko dlatego, że opublikowano wcześniejsze orzeczenie |
| TSUE C-452/18, 9 lipca 2020 r. | Wyrok dotyczący świadomej i swobodnej zgody konsumenta na zrzeczenie się istniejących roszczeń | Nie przesądza bez badania treści, że każde zrzeczenie w ugodzie jest skuteczne albo bezskuteczne |
| TSUE C-246/25, 30 kwietnia 2026 r. | Wyrok dotyczący skutków nieuczciwego aneksu zmieniającego pierwotną umowę kredytu | Nie ustanawia automatycznej reguły, że po usunięciu aneksu zawsze obowiązuje umowa pierwotna |
| SN III CZP 8/26, 24 czerwca 2026 r. | Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej, mająca moc zasady prawnej, o ocenie jako całości postanowienia o średnim kursie NBP korygowanym marżą banku | Nie przesądza abuzywności ani nieważności każdej umowy i wymaga odniesienia do konkretnej treści postanowienia |
| TSUE C-261/25 i C-262/25, 2 lipca 2026 r. | Wyrok o dopuszczalnym początku biegu przedawnienia roszczenia banku w prawie krajowym | Nie ustala jednej daty dla roszczenia konsumenta |
| Dz.U. 2026 poz. 985 | Ustawa procesowa dla określonych spraw CHF, obowiązująca od 7 sierpnia 2026 r. | Nie obejmuje automatycznie każdego sporu bankowego ani każdej umowy walutowej |
| TSUE C-23/25 | Sprawa pozostaje w toku; opublikowano opinię rzeczniczki generalnej z 16 kwietnia 2026 r., ale nie wyrok | Opinii nie wolno przedstawiać jako końcowego rozstrzygnięcia Trybunału |
| TSUE C-510/25 | Sprawa pozostaje w toku; ogłoszenie wyroku zaplanowano na 10 września 2026 r. Pytania dotyczą między innymi potrącenia z urzędu roszczeń stron nieważnej umowy | Do czasu ogłoszenia i analizy sentencji nie wolno przypisywać sprawie określonego wyniku |
Dokumenty potrzebne do uczciwego porównania
- umowa, regulamin, formularze, aneksy i dokumenty z dnia zawarcia;
- informacja o celu kredytu i sposobie używania nieruchomości;
- historia wypłaty, rat i opłat w PLN oraz CHF;
- kwota udostępnionego kapitału i aktualne saldo banku;
- pełny projekt ugody z załącznikami, symulacją i pouczeniami;
- zaświadczenie o całkowitej spłacie albo aktualny harmonogram;
- reklamacje, wezwania, oświadczenia i odpowiedzi banku;
- pisma sądowe, dowody doręczenia i informacje o terminach;
- dane wszystkich współkredytobiorców, spadkobierców i zmian własności;
- informacja o priorytecie: czas, pewność, płynność, sprzedaż nieruchomości albo oczekiwany wynik ekonomiczny.
Do pierwszej wiadomości nie trzeba dołączać całego archiwum. Wystarczy wskazać bank, rok umowy, typ kredytu, status spłaty, aktualny etap i istnienie oferty ugody lub pisma sądowego. Kancelaria może następnie wskazać bezpieczny kanał oraz właściwą listę dokumentów.
Najczęstsze pytania
Ugoda frankowa: czy warto ją podpisać w 2026 roku?
To zależy od konkretnej oferty, umowy i priorytetów. Trzeba porównać saldo, umorzenie, przyszłe raty, stopę, podatek, koszty, zrzeczenia oraz realistyczny wariant procesu. Sam procent umorzenia nie wystarcza.
Czy ugoda frankowa zawsze jest neutralna podatkowo?
Nie można tego założyć. Zaniechanie poboru podatku ma warunki i ograniczenie czasowe, a zwrot wpłat, umorzenie i dodatkowa wypłata mogą mieć różną kwalifikację.
Czy spłacony kredyt frankowy można nadal analizować?
Tak, wcześniejsza spłata nie zamyka automatycznie możliwości analizy. Pełna spłata nie naprawia sama postanowień umowy, ale dopuszczalność i zakres roszczenia zależą od dokumentów, statusu konsumenta, rodzaju żądania i przedawnienia. Data spłaty nie daje samodzielnej odpowiedzi.
Czy doręczenie pozwu bankowi wstrzymuje raty po 7 sierpnia 2026 r.?
Nowa ustawa przewiduje skutek ustawowy po doręczeniu bankowi pozwu wniesionego przez konsumenta albo pozwu wzajemnego konsumenta w sprawie objętej jej zakresem. Nie dotyczy to samego przygotowania lub złożenia pisma ani każdej umowy. Przepisy i stan sprawy trzeba potwierdzić przed zmianą płatności.
Ile trwa i kosztuje pozew frankowy?
Nie ma jednego wiarygodnego terminu ani jednej ceny. Czas zależy od sądu, instancji, liczby dowodów, zachowania stron, sprawy banku i ewentualnych negocjacji. Koszty mogą obejmować opłatę sądową, pełnomocnika, wydatki dowodowe, apelację i ryzyko zwrotu kosztów przeciwnikowi. Średnia bez metodologii nie jest dobrą podstawą decyzji.
Co zrobić, gdy bank pozwał o zwrot kapitału?
Trzeba zabezpieczyć pełny pozew, załączniki i datę doręczenia, ponieważ termin odpowiedzi może biec. Analiza powinna objąć wymagalność, przedawnienie, kwotę, potrącenie, wcześniejszą korespondencję i związek z własną sprawą przeciw bankowi.
Czy można zawrzeć ugodę w trakcie procesu?
Co do zasady strony mogą negocjować w toku sprawy. Projekt powinien określać skutek dla pozwu, kosztów, roszczeń banku, hipoteki i wszystkich współkredytobiorców. Cofnięcie żądań powinno nastąpić zgodnie z uzgodnioną kolejnością wykonania.
Sytuacje wymagające osobnej oceny
Kilku kredytobiorców, rozwód albo śmierć jednej ze stron
Trzeba ustalić, kto jest stroną umowy i postępowania, kto spełniał świadczenia oraz czy doszło do dziedziczenia, podziału majątku albo przejęcia długu. Projekt ugody może wymagać udziału wszystkich wskazanych osób. Sam rozwód nie zmienia automatycznie zobowiązania wobec banku.
Cel mieszany lub związek z działalnością gospodarczą
Status konsumenta ocenia się na tle celu i okoliczności zawarcia umowy. Późniejszy sposób używania nieruchomości albo częściowy związek z działalnością nie powinny być oceniane przez jeden automatyczny test. Potrzebne są umowa, dokumenty celu finansowania i rzeczywiste okoliczności.
Bank w upadłości i udział syndyka
Postępowania upadłościowe są wyłączone z zakresu szczególnej ustawy Dz.U. 2026 poz. 985. Terminy, sposób zgłaszania wierzytelności i dopuszczalne działania mogą więc różnić się od standardowego sporu z działającym bankiem. Takiej sytuacji nie należy prowadzić wyłącznie według ogólnego poradnika.
Źródła i zakres weryfikacji
Weryfikacja objęła aktualny status ustawy Dz.U. 2026 poz. 985, jej przepisy przejściowe, stan postępowań C-23/25 i C-510/25 oraz obowiązujące regulacje podatkowe. Przy podejmowaniu decyzji trzeba ponownie odnieść te źródła do treści konkretnej umowy, aneksów, historii spłat, korespondencji i etapu postępowania.
- Dyrektywa 93/13/EWG dotycząca niedozwolonych warunków w umowach konsumenckich
- Ustawa z 29 maja 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 985, wejście w życie 7 sierpnia 2026 r.
- Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1228
- Sąd Najwyższy, komunikat dotyczący II CSKP 550/24 i zastosowania uchwały III CZP 25/22
- Sąd Najwyższy, uchwała III CZP 8/26 z 24 czerwca 2026 r.
- TSUE, wyrok C-902/24 z 22 stycznia 2026 r.
- TSUE, wyrok C-901/24 z 16 kwietnia 2026 r.
- TSUE, wyrok C-752/24 z 16 kwietnia 2026 r.
- TSUE, wyrok C-753/24 z 16 kwietnia 2026 r.
- TSUE, wyrok C-396/24 z 19 czerwca 2025 r.
- TSUE, wyrok C-903/24 z 11 czerwca 2026 r.
- TSUE, wyrok C-679/24 z 19 marca 2026 r.
- TSUE, wyrok C-452/18 z 9 lipca 2020 r.
- TSUE, wyrok C-246/25 z 30 kwietnia 2026 r.
- TSUE, wyrok w połączonych sprawach C-261/25 i C-262/25 z 2 lipca 2026 r.
- TSUE, C-23/25, sprawa w toku; opinia rzeczniczki generalnej z 16 kwietnia 2026 r.
- TSUE, C-510/25 Adazik, wyrok zapowiedziany na 10 września 2026 r.
- Rzecznik Finansowy, omówienie wyroku C-903/24 dotyczącego odsetek
- Rzecznik Finansowy, omówienie wyroku C-261/25 i C-262/25
- Ministerstwo Finansów, rozporządzenia dotyczące zaniechania poboru podatku
- Tekst jednolity rozporządzenia podatkowego, Dz.U. 2025 poz. 1672
Ważna informacja. Publikacja ma charakter ogólny i informacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani zapewnienia określonego wyniku. Przepisy, orzecznictwo i ich interpretacje mogą się zmieniać, a każda sytuacja wymaga odrębnej analizy. Sam kontakt z kancelarią nie oznacza przyjęcia sprawy ani objęcia terminów nadzorem. Stan prawny i źródła zweryfikowano: 7 września 2026.


